Nhà băng “giấu” tín dụng bất động sản vào tầm ngắm

Cao tốc Đà Nẵng – Quảng Ngãi đã sẵn sàng thông tuyến
Bất động sản TP.HCM: Giao dịch đất nền bất ngờ giảm mạnh
Điều gì khiến bất động sản Hạ Long sốt suốt 5 năm qua?
Công ty tài chính không phải là đối tượng chính được cơ quan quản lý nhắm tới trong chủ trương siết tín dụng tiêu dùng lần này. Tuy nhiên, một vài ngân hàng lâu nay nhập nhèm dư nợ cho vay nhà đất vào tín dụng tiêu dùng bắt đầu phải lo lắng.

Lôi tín dụng nhà đất “ẩn nấp” trong tín dụng tiêu dùng ra ánh sáng

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) vừa đề nghị siết tín dụng 1 số lĩnh vực nhạy cảm như nhà đất, chứng khoán, BOT, BOT giao thông, tín dụng tiêu dùng. Riêng về tín dụng tiêu dùng, NHNN đề nghị: “Kiểm soát nghiêm ngặt tín dụng tiêu dùng, nhất là tín dụng tiêu dùng liên quan đến nhà đất”.

TS. Nguyễn Quốc Hùng, Vụ trưởng Vụ Tín dụng một vài ngành kinh tế (NHNN) cho biết, NHNN định hướng giảm dần dư nợ cho vay có tín dụng tiêu dùng. Năm 2018, NHNN đặt mục tiêu tín dụng tiêu dùng chỉ tăng dao động 20%, giảm mạnh so có năm 2017 (tăng 30%).

Già nửa tổng tín dụng tiêu dùng trong năm qua được sử dụng để mua nhà ở. Ảnh: Đức Thanh
Già nửa tổng tín dụng tiêu dùng trong năm qua được sử dụng để mua nhà ở. Ảnh: Đức Thanh

Theo ông Hùng, cho vay tiêu dùng tiềm ẩn nhiều rủi ro, nên việc “hãm” là cần thiết. Dù vậy, NHNN cũng sẽ không giảm sâu, mà duy trì ở mức tăng trưởng 20% để chắc chắn nhu cầu vay của người tiêu dùng.

Việc NHNN siết tín dụng tiêu dùng khiến nhiều người ngạc nhiên, bởi tuy đây là lĩnh vực tăng trưởng “nóng” thời gian qua, song mật độ vẫn còn nhỏ bé. Thị trường cho vay tiêu dùng ở nước ta mới đang ở GĐ đầu phát triển.

Mặc dù vậy, theo một vài chuyên gia kinh tế, chỉ thị mới của NHNN không siết chung tín dụng tiêu dùng, mà chỉ nhắm vào tín dụng nhà đất lâu nay “ẩn nấp” trong tín dụng tiêu dùng. Nói một vàih khác, trong đợt siết tín dụng tiêu dùng lần này, một vài ngân hàng mạnh tay cho vay mua nhà đang trong tầm ngắm, trong khi doanh nghiệp tài chính – vốn không cho vay mua nhà, sửa nhà – ít bị ảnh hưởng.

Trao đổi có phóng viên Báo Đầu tư, TS. Cấn Văn Lực, chuyên gia kinh tế cho biết: “Nếu đọc kỹ Chỉ thị 04/2018/CT-NHNN, có thể thấy, NHNN không siết tín dụng tiêu dùng nhìn chung, mà chỉ nhắm vào tín dụng tiêu dùng liên quan đến nhà đất. Như tôi đã nhiều lần kiến nghị, vay sửa chữa nhà có thể tính là vay tiêu dùng, nhưng vay mua nhà là khoản đầu tư, chứ không phải tiêu dùng. NHNN đã có quy định liên quan đến vấn đề này, nhưng chưa rõ ràng, nên 1 số ngân hàng vẫn nhập nhằng tín dụng nhà đất vào tín dụng tiêu dùng. Vì vậy, việc NHNN kiểm tra, bóc tách để nhận diện rõ ràng tín dụng nhà đất là hợp lý”.

Cũng theo TS. Lực, giai đoạn này, dư nợ cho vay mua nhà, sửa nhà chiếm trên 50% tổng dư nợ cho vay tiêu dùng (tập trung ở khối ngân hàng thương mại), nên giả dụ một vài khoản vay này bị bóc tách ra khỏi tín dụng tiêu dùng, thì tăng trưởng lĩnh vực này sẽ giảm mạnh mà không cần siết chung tín dụng tiêu dùng.

Cho vay nhà đất đã đáng báo động?

Thực tế, không chỉ ở Việt Nam, mà ở nhiều nước trên thế gới, dòng vốn được rót từ ngân hàng vào chứng khoán, nhà đất dưới “mác” tín dụng tiêu dùng.

TS. Đỗ Hoài Linh (Đại học Kinh tế quốc dân) cho hay, hiện tượng này từng xảy ra ở Trung Quốc và Thái Lan, dẫn tới sự sụp đổ của vô số doanh nghiệp tài chính. Đây cũng là bài học cho một vài ngân hàng, doanh nghiệp tài chính ở Việt Nam.

“Năm 2017, tín dụng tiêu dùng cho vay mua nhà ở nước ta tăng 38,4%, chiếm tới 52,8% tổng tín dụng tiêu dùng. Điều này cho thấy, dòng vốn vay tiêu dùng đổ vào nhà đất là đã đi vào hoạt động. Tăng trưởng dư nợ cho vay mua nhà quá cao sẽ đẩy đầu cơ lên cao, nên tiềm ẩn nguy cơ bong bóng”, TS. Linh cảnh báo.

Theo thống kê của NHNN, tín dụng tiêu dùng đã lên tới trên 1,1 triệu tỷ đồng, chiếm gần 20% tổng dư nợ nền kinh tế, trong khi tín dụng nhà đất chỉ chiếm dao động 7%. Tuy nhiên, Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia đã nhiều lần cảnh báo, 1 lượng lớn tín dụng nhà đất đang ẩn nấp trong tín dụng tiêu dùng.

Trao đổi có phóng viên Báo Đầu tư, nhiều chuyên gia ngân hàng cho rằng, nếu tính đầy đủ, tín dụng nhà đất hiện chiếm 15 – 20% tổng dư nợ của nền kinh tế (nếu bóc tách kỹ từ tín dụng tiêu dùng, tín dụng thi công…).

Tín dụng nhà đất thực ở cao hơn con số thống kê, cộng có một vài cảnh báo liên tục của NHNN khiến nhiều người đặt câu hỏi, phải chăng tín dụng nhà đất thực đang ở mức đáng báo động?

Trả lời câu hỏi này của phóng viên Báo Đầu tư, TS. Cấn Văn Lực nhận định, tín dụng nhà đất ở nước ta hiện chiếm tỷ trọng thấp và trong tầm kiểm soát. Việc đề nghị siết chặt của NHNN là để giám sát, quản lý rủi ro.

Tương tự, chuyên gia kinh tế Bùi Quang Tín (CEO Trường Doanh nhân BizLight) cho rằng, việc siết chặt tín dụng nhà đất là động thái cơ cấu lại dòng vốn của NHNN, nhằm chuyển vốn từ lĩnh vực không ưu tiên sang lĩnh vực sản xuất, kinh doanh. Động thái này cũng cho thấy, NHNN càng ngày càng quản lý tốt hơn, chứ không phải tín dụng nhà đất đang ở mức báo động.

Một lý do nữa khiến NHNN siết tín dụng nhà đất là giai đoạn này, hệ số an toàn vốn (CAR) của một vài ngân hàng đang khá thấp. Tính toán cho thấy, nếu thực hiện theo chuẩn Basel II, CAR của nhiều ngân hàng sẽ chỉ còn 6 – 7%, tức là không đạt mức tối thiểu. Trong khi đây, cho vay nhà đất có trọng số rủi ro cao (250%), buộc ngân hàng phải co hẹp cho vay lĩnh vực này để bảo vệ hệ số CAR.

Hà Tâm

Bạn đang xem chuyên mục Blog Bat Dong San ở Saigonpanoramavn.com

COMMENTS

WORDPRESS: 0
DISQUS: